Обоо.  Еще во времена Чингисхана, прежде чем переправитьсячерез большие реки шаманы проводили обряд благословения хозяина вод «Лусад хана», чтобы переправа была благополучной, а загрязнения очистились без последствий (Мэргэн Гэгэн «Алтан Тобчи»). И этот обычай сохранился до наших дней. В определенные дни по лунному календарю проводится богослужение «Лусад тахиха». Обряд проводится молоком, молочными п родуктами и сладостями, без спиртных напитков. Загрязнение стирать белье, мыться с мылом в озере и реке, загрязнять водоемы грязью, мусором и т.д. Такие места есть в с.Новоселенгинск (рядом с мемориалом Бестужева и Торсона), в с.Ацула, с.Ноехон (на р.Хилок). На южном берегу Гусиного озера, около разреза «Холбольджинский» проводится обряд Лусад. Здесь в 1994 г. Гончик лама Тамчинского дацана впервые ввел этот обряд.Ацула- 3 (Ягааны баабай, Лусад, Хухы хангай) Бараты - 1 (Баян ундэр) Билютай- 1 (Олоной) Булак-1 (Баян улаан) Бургастай- 5 (Сарма, Газагор, Баян сагаан, Бэрхэ баабай, Баршагар) Гусиное озеро-3 (Хонгор уула, Буурал, Тамчин обо) Гусиноозерск- 3 (Хонгор уула, Лусад, Баян сагаан) Дэбэн- 1 (Болдог обо) Дэдэ-Сутой- 8 (Дашадондок уула, Саган хада, Хухэ шолуута, Хандата обо, hурдул уула, Мандиртын уула, Бунхан, Убгэн обо, шаманские: Алтан хайлаhан, Мундэгэр) Енхор- 4 (Баян буурал, Тарган хонгор, Баян мандал, Зэндэмтэ) Ехэ-Цагаан-1 (Тамчин обо) Жаргаланта- 10 (Буянудай ородой обо, Ундрээ, обо, Баян зурхэн, Мандалай обо, Сагаан хада, Ногоон уула, Ундэлгын обо, Жалгын обо, Монгол обо, Урда бэинь обо) Загустай (Тохой)- 3 (Даша Балбар, Байлан, Ехэ обо) Ноехон- 5 (Дэлгэр хан, Ноехон хан, Зала ха, Хурмаста хан, Унгэтэхан) Новоселенгинск- 2 ( Лусад, Эрдэмэтэ) Нур-Тухум-1 Поворот-1 Селендума, Шанан- 2 (Талын толгой, Ниисхэ уула) .Ташир- 4 (Бурин хан, Эмгэй эжы, Бэрхэ Даба ан, Баян зурхэн) Тухум- 2 (Бунхан толгой, Шэнэhэтэ) Удунга- 5 (Хухэ-хангай, Мандал уула, Хушун узуур, Баруун хэлтэгэй, Улаалзай) Харгана – 8 (Алтан уула, Арбан гурбан обо, Лусад, Бага Алтан) Цайдам-1
|